Najczęściej zadawane pytania

INT4SAN to profesjonalny włoski system oczyszczania powietrza, dostępny również w wersji z funkcją osuszania. Opracowano go z myślą o specyficznych wymaganiach środowisk przechowywania i ekspozycji dóbr kultury. Według producenta powstał z udziałem specjalistów zajmujących się konserwacją, restauracją i ochroną biologiczną zabytków — nie jest to zwykły domowy oczyszczacz powietrza.

Nie. INT4SAN jest systemem oczyszczania powietrza, a w wersji DRY również osuszania. Działa na środowisko przechowywania, a nie bezpośrednio na obiekty — zbiory nie są poddawane żadnym zabiegom w urządzeniu. Nie zastępuje specjalistycznych zabiegów dezynfekcji i dezynsekcji obiektów, gdy są one konieczne, ale pomaga utrzymać warunki, w których zagrożenia biologiczne mają mniejsze szanse na powrót.

Papier, pergamin, drewno, skóra i tkaniny pozostają w stałej interakcji z otoczeniem. Nadmierna wilgotność sprzyja rozwojowi mikroorganizmów i deformacjom materiałów higroskopijnych, zarodniki grzybów w sprzyjających warunkach mogą stać się źródłem zagrożenia, pyły zanieczyszczają powierzchnie, a wahania temperatury i wilgotności wywołują naprężenia w obiektach. Usuwanie skutków bywa kosztowne, czasochłonne, a czasem niemożliwe bez ingerencji w oryginalną substancję zabytkową — dlatego profilaktyka jest tańsza i bezpieczniejsza niż późniejsza interwencja.

Konserwacja prewencyjna polega na ograniczaniu czynników ryzyka, zanim doprowadzą do uszkodzenia obiektów. INT4SAN może być jednym z jej elementów — obok monitoringu temperatury i wilgotności, właściwej wentylacji, procedur porządkowych i regularnej kontroli stanu zbiorów. Najskuteczniejsza ochrona to często ta, która pozwala uniknąć konieczności późniejszej interwencji.

Powietrze przechodzi przez pięć etapów: (1) filtr wstępny klasy F7 wychwytuje pył i cząstki zawieszone, (2) układ wentylatorów wymusza przepływ przez kolejne elementy, (3) moduł UV-C ogranicza aktywność biologiczną drobnoustrojów, (4) wysokoskuteczny filtr HEPA H14 zatrzymuje bardzo drobne cząstki, w tym mogące przenosić zanieczyszczenia biologiczne, (5) filtr z węglem aktywnym ogranicza wybrane zanieczyszczenia gazowe i zapachy.

Nie. Podstawowe działanie opiera się na filtracji powietrza i zastosowanych elementach technologicznych (F7, HEPA H14, węgiel aktywny, UV-C), a nie na rozpylaniu chemicznych preparatów biobójczych. To ważne zarówno dla bezpieczeństwa zbiorów, jak i osób pracujących w ich otoczeniu.

Promieniowanie UV-C może ograniczać aktywność biologiczną drobnoustrojów, ale rzeczywista skuteczność zależy od parametrów ekspozycji i konstrukcji systemu. Podobnie skuteczność filtra węglowego wobec konkretnych substancji zależy od rodzaju filtra i warunków pracy. Dlatego mówimy o wspieraniu, a nie gwarantowaniu określonych efektów.

Wydajność przepływu powietrza 350–1400 m³/h, pobór mocy 100–400 W (maks.), masa 100–170 kg, wymiary korpusu 800 × 500 × 1800 mm (1950 mm z kółkami), poziom dźwięku 40–59 dB, zasilanie 230 V AC. Urządzenie jest mobilne — na kółkach — więc można łatwo zmieniać jego lokalizację. Nie wymaga kanałów wentylacyjnych do okresowego czyszczenia.

Według broszury producenta poziom mocy akustycznej wynosi 40–59 dB, w zależności od prędkości pracy wentylatora. Pracę można dostosować do potrzeb pomieszczenia, a panel sterowania umożliwia programowanie trybu dziennego i tygodniowego.

INT4SAN AIR jest przeznaczony do oczyszczania powietrza — ogranicza pyły, cząstki zawieszone oraz wybrane zanieczyszczenia biologiczne i gazowe. INT4SAN DRY łączy to samo wielostopniowe oczyszczanie z funkcją osuszania. Oba modele mają filtrację F7 i HEPA H14, moduł UV-C, filtr z węglem aktywnym oraz mobilną konstrukcję.

Gdy głównym wyzwaniem jest jakość powietrza: w magazynach zbiorów, salach ekspozycyjnych, czytelniach, galeriach i przestrzeniach pracy z obiektami zabytkowymi. AIR sprawdzi się też przy przygotowaniu pomieszczeń do ponownego umieszczenia zbiorów po zabiegach konserwatorskich.

Gdy jakość powietrza i nadmierna wilgotność są jednoczesnym problemem — w magazynach archiwalnych i muzealnych, piwnicach, zabytkowych budynkach i miejscach, gdzie trudno utrzymać właściwe warunki wilgotnościowe. Wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi pleśni i przyspiesza degradację papieru, drewna, skóry czy tkanin.

Dobór powinien uwzględniać kubaturę, poziom zanieczyszczeń, wilgotność, wymagania konserwatorskie oraz oczekiwaną intensywność pracy systemu. Sama powierzchnia pomieszczenia nie jest wystarczającym kryterium. Opisz nam swoje pomieszczenie i zbiory przez formularz kontaktowy — pomożemy dobrać wersję i liczbę urządzeń.

Tak. Producent wskazuje muzea, biblioteki, archiwa, magazyny i przestrzenie wystawiennicze jako podstawowe obszary zastosowania. Urządzenie sprawdza się też w pracowniach konserwacji, galeriach i podczas wystaw czasowych, gdzie na jakość powietrza wpływa ruch zwiedzających i materiały wyposażenia ekspozycji.

Nie należy traktować urządzenia jako metody usuwania aktywnej pleśni bezpośrednio z powierzchni obiektów. Jego zadaniem jest poprawa jakości powietrza oraz — w wersji DRY — ograniczanie nadmiernej wilgotności, która sprzyja rozwojowi pleśni. Obiekty z aktywnym porażeniem wymagają oceny i zabiegów konserwatorskich.

System może wspierać utrzymywanie właściwego środowiska po zakończonym procesie dezynfekcji — to jedno z ważniejszych zastosowań, bo zbiory wracają do pomieszczeń, w których nie powinny ponownie zetknąć się z tymi samymi zagrożeniami. Nie oznacza to jednak, że usuwa pozostałości tlenku etylenu z obiektów ani że zastępuje procedury ich bezpiecznego odgazowania i kontroli pozostałości.

Nie. System należy traktować jako element szerszej strategii zarządzania środowiskiem, uwzględniającej właściwą wentylację, kontrolę temperatury i wilgotności oraz regularny monitoring stanu zbiorów.

Tak. W latach 2021–2022 zbadano system w magazynie Fondazione Querini w Wenecji — na parterze, przy ścianie graniczącej bezpośrednio z kanałem. Pomiary przed uruchomieniem wykonano 20.12.2021, urządzenie włączono 20.01.2022, a ponowne próbki pobrano 24.02.2022 w czterech punktach wewnątrz i jednym na zewnątrz.

W punkcie 03, najbliżej urządzenia, ogólne obciążenie mikrobiologiczne spadło o ok. 69,7% (373 → 113 CFU/m³), a grzyby kserofilne o ok. 94,1% (340 → 20 CFU/m³). Wilgotność względna na wybranym czujniku spadła z ok. 70% do 65% w pierwszej godzinie i do ok. 58% w dalszym okresie. Raport wskazuje też brak istotnej poprawy w zakresie bakterii. To obserwacje z konkretnego badania, a nie gwarancja identycznych wyników w każdym pomieszczeniu.

Ekofumigacja to projekt promujący technologie, które ograniczają zagrożenia dla ludzi, zbiorów i środowiska. Przez dekady zagrożenia biologiczne zwalczano m.in. tlenkiem etylenu — substancją o udokumentowanym działaniu rakotwórczym. Naszą misją jest chronić dziedzictwo nie tylko wtedy, gdy pojawia się zagrożenie, lecz przede wszystkim zapobiegać jego powstawaniu.